Geplaatst door Redactie op 24 mei 2017

Trackers: populair maar gevaarlijk

Collega Steven De Punt werd geïnterviewd door Koen Mortelmans over trackers, het artikel verscheen op 24 mei in De Morgen

De voorbije jaren hebben trackers als beleggingsinstrument sterk aan populariteit gewonnen. Specialisten vinden ze een nuttige aanvulling van een portefeuille, maar wijzen ook op gevaren die ermee gepaard gaan. «Koersstijgingen en -dalingen worden door trackers uitvergroot. Zo hebben we vorig jaar een korte, maar heftige beursdip van 15 à 20% meegemaakt,» zegt Steven De Punt van Fortuna.

Wat zijn trackers?

Een tracker is een beleggingsproduct dat een bepaalde beursindex op de voet volgt. De samenstelling ervan respecteert in principe exact dezelfde verhoudingen als de onderliggende index, zoals bijvoorbeeld de Bel20 of de Dow Jones. In het financiële jargon zijn dat de exchange traded funds of ETF’s. De onderliggende waarde kan ook bestaan uit een op maat samengestelde korf met aandelen, obligaties, beleggingsfondsen of andere financiële producten. Daarnaast bestaan er trackers die de prijs van een of meer grondstoffen volgen, zoals bijvoorbeeld goud of olie: de exchange traded commodities of ETC’s.

“Gebaseerd op de wereldwijde statistieken wordt er elke dag meer geld belegd in trackers” stelt Tom Simonts, financieel econoom bij KBC. “Actieve beleggers geven er de voorkeur aan boven beleggingsfondsen, omdat trackers meer liquide zijn. De kosten liggen vaak lager dan bij fondsen. Met trackers kan je vaak ook inspelen op heel specifieke niches en thema’s.” Oorspronkelijk lag de motivatie voor het gebruik van trackers anders, blikt Steven De Punt, partner bij vermogensbegeleider Fortuna Financial Group, terug: “Wisselende ervaringen en statistieken hadden uitgewezen dat het voor particulieren en zelfs voor actieve fondsbeheerders moeilijk was om de markt te verslaan. Waarom dan niet het geweer van schouder veranderen en proberen de markt, een deel ervan of een niche zo nauw mogelijk te volgen? Trackers doen dit. Bijkomend voordeel was dat je de aan- en verkopen voor 99% aan computers kon overlaten.”

Duizenden trackers

De eerste tracker kwam in 1993 tot stand. Hij volgt zo getrouw mogelijk de Amerikaanse aandelenindex Standard & Poor’s 500. “Intussen bestaan er duizenden trackers, ook op allerlei niches, zoals technologieaandelenuit Zuidoost-Azië,” zegt De Punt. “In kleine niches kan dit ertoe leiden dat een van de voordelen, de lagere transactie- en beheerskosten, verkleint of zelfs helemaal wegvalt. Bovendien dekt de naam niet altijd de inhoud. Wanneer de uitgever van de tracker effectief de onderliggende aandelen koopt, spreken we van een reële tracker. Maar er zijn ook zogenaamde synthetische trackers. De uitgevers daarvan kopen niet noodzakelijk de onderliggende aandelen op, maar vullen hun korf met opties, swaps en andere afgeleide producten. Lees daarom de volledige productinformatie voor je een tracker koopt.” Het aantal aandelen van een bepaald bedrijf is eindig, zelfs van de grootste ondernemingen. Maar sommige opties kan je in principe onbeperkt schrijven.

“Wereldwijd steekt er momenteel al ruim 3.000 miljard euro in trackers,” zegt De Punt. “Dat kan tot hefboomeffecten leiden. Wanneer één grote speler een substantiële hoeveelheid aandelen van een bepaald bedrijf koopt of verkoopt of wanneer de samenstelling van een index lichtjes verandert, volgen de computerprogramma’s die de trackers beheren, dit automatisch. Daardoor worden koersstijgingen en -dalingen uitvergroot, zonder dat daarvoor een economische reden bestaat. Begin vorig jaar hebben we op die manier al een korte, maar heftige beursdip van 15 à 20% meegemaakt. Die ging gelukkig nagenoeg onopgemerkt voorbij, omdat de macro-economische cijfers gunstig lagen. Maar het is duidelijk dat trackers, die aanvankelijk een schaduw van de markt moesten zijn, intussen mee de markt bepalen.”

Van hefboom tot sneeuwbal

“Er bestaan ook trackers, die dit hefboomeffect promoten,” merkt Simonts op. “Zoals de tracker die je eventuele stijgingen in de olieprijs twee of, afgaand op de nieuwe trend, zelfs vier keer doorrekent. Maar als de olieprijs daalt, ben je mogelijk je inleg grotendeels kwijt.” “Door de cascade van afgeleide producten ontstaat er een sneeuwbaleffect, tot de reële onderliggende waarden zijn bereikt,” zegt De Punt. “Maar als het volume van de verplichtingen groter blijken dit van de onderliggende waarde, kan er ooit een tegenpartij in gebreke blijven en spat de sneeuwbal uit elkaar”

Reële perspectieven

“Een deel van de huidige hausse in de markt is het gevolg van de populariteit van trackers,” meent Simonts. “Om de stabiliteit van sommige beursgenoteerde aandelen in te schatten, is het soms minder interessant om te kijken naar wie de grootste aandeelhouders zijn, maar eerder naar hoeveel procent er in handen van trackers zit. Dat is moeilijker, want voor trackers bestaan er geen meldingsverplichtingen. Hoe kleiner de niche, hoe groter het risico dat trackers er de koers bepalen.» Voor grote industriële bedrijven en voor de traditionele Belgische ‘goede huisvader’-aandelen ziet Simonts niet meteen signalen in die richting. “Maar ik ben minder gerust in de snelle, steile koersgroei van verschillende internetbedrijven. In hoeverre is die nog gebaseerd op de reële markt en perspectieven van die bedrijven?”

Investeer met mate

“Ondanks de negatieve aspecten blijven trackers een mooi instrument om een portefeuille te diversifiëren,” besluit De Punt. “Klanten die advies op prijs stellen, begeleiden we meer naar fondsen, individuele aandelen en obligaties,” voegt Simonts eraan toe. “Trackers zijn eerder het werkterrein van beleggers die zelf actief de financiële markten volgen.” Met welke kosten en taksen moet je rekening houden? Op elke aan- en verkoop van een kapitalisatietracker (zonder dividend) die in België is geregistreerd, is 1,32% belasting verschuldigd. Op kapitalisatietrackers zonder Belgische registratie, is dat 0,27% per transactie. De meerwaarde op een tracker is belastingvrij, tenzij meer dan een kwart van de beleggingen bestaat uit obligaties. Trackers met dividend zijn onderworpen aan de Belgische roerende voorheffing van 30%. Op de Luxemburgse na, zijn dividenden uit andere landen ook vooraf onderworpen aan de belasting in het land van herkomst.

Bron: De Morgen, 24 mei 2017

 

Redactie
Redactie

E-mail: info@fortunafg.com
Telefoon: 03/205.95.50
LinkedIn: linkedin.com/company/fortuna-financial-group